Czerwiec 03 2020 06:08:31
Logopedyczno-arteterapeutyczna

                  GABINET LOGOPEDYCZNO - ARTETERAPEUTYCZNY

 

           Troska o prawidłowe wykształcenie i rozwój mowy naszych pociech jest wspólną sprawą  rodziców, specjalistów, wychowawców i wszystkich innych osób ważnych w życiu dzieci.

          W naszym przedszkolu terapią logopedy/arteterapeuty oraz opieką neurologopedy objęte jest każde dziecko posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, bądź orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

          Ze specjalistycznych konsultacji logopedycznych mogą korzystać także rodzice dzieci, które nie posiadają opinii, bądź orzeczeń (konsultacje te udzielane są zawsze na prośbę rodzica).

           Pomoc logopedyczna udzielana jest w formie porad i konsultacji , ale przede wszystkim w trakcie zajęć specjalistycznych ( indywidualna i grupowa terapia logopedyczna, specjalistyczna diagnoza, ocena efektywności pracy zespołu itp.)

           Nowatorskim, skutecznym i oryginalnym rozwiązaniem stosowanym na terenie naszego przedszkola jest połączenie logopedii z arteterapią. Jego owocem stały się autorskie treningi komunikacji, opracowane i prowadzone wspólnie przez neurologopedę oraz logopedę/arteterapeutę.

Jako narzędzie prawidłowego wykształcania, rozwoju i korekcji mowy wykorzystują one  arteterapię - terapię przez sztukę, w skład której wchodzi wiele technik ukochanych przez dzieci ( teatr, muzyka, plastyka, ruch, poezja...) 

           Treningi komunikacji  dają dzieciom możliwość uczenia się mowy w warunkach atrakcyjnej i naturalnej zabawy inicjowanej i projektowanej przez logopedę, kontrolowanej i wspomaganej przez drugiego terapeutę. W przygotowanych wspólnie treningach wykorzystujemy  wiele sprawdzonych metod oraz technik logopedycznych w tym: ćwiczenia oddechowo-głosowe, rozwibrowujące, zabawy parateatralne,  technika"zalewania mową", "programowania wypowiedzi",wielokrotnych powtórzeń, "suflera", ćwiczenia z manualnymi i graficznymi schematami artykulacyjnymi itp.

          Dzięki połączeniu logopedii z arteterapią  wiele z trudnych, czasem żmudnych ćwiczeń logopedycznych nabiera niezwykłej atrakcyjności, np.utrwalanie artykulacyjnych schematów powtarzanych w trakcie działań arteterapeutycznych staje się wspaniałą i oczekiwaną przez dzieci zabawą (zob.zdjęcia)

         Ważnym uzupełnieniem treningów komunikacji jest możliwość uczestniczenia w procesie tworzenia niezwykłego zazwyczaj  dzieła  ( plastycznego, muzycznego, scenki itp.) przy czym warto podkreślić, że sam proces tworzenia oraz towarzyszące mu emocje są dużo ważniejsze od  wypracowanego efektu, czy wytworu. 

        Bliższe informacje na ten temat znajdziecie Państwo w artykule dotyczącym arteterapii zamieszczonych na końcu strony.

                                     

                                     LOGOPEDIA - o czym warto pamiętać:

 

         Dziecko poznaje świat, dzięki rozumieniu mowy, a umiejętność mówienia pozwala mu wyrazić swoje spostrzeżenia, pragnienia i uczucia.

                                      Nadawanie mowy i jej odbiór zależne są od czynności:

  • mózgu, z których najważniejsze są zjawiska powstające w strukturach korowych, ale ważne są także zjawiska zachodzące w układzie pozapiramidowym i drogach nerwowych;
  • narządów mownych (oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych); kierowanych przez struktury korowe i zależnych także od działania nerwów obwodowych oraz od budowy anatomicznej wymienionych narządów;
  • narządu słuchu i od jego właściwości, warunkujących słyszenie i rozumienie mowy innych osób, a także kontrolę mowy własnej (w percepcji mowy bierze udział w pewnym stopniu także narząd wzroku, umożliwiający odczytywanie mowy z ruchów ust)

       Charakterystyczne dla prawidłowego kształtowania się mowy są cztery okresy, z których aż trzy pojawiają się do 3 roku życia:

-okres melodii ( 0-1 roku życia  )

-okres wyrazu (1-2 rok życia )

-okres zdania (2-3 rok życia)

-okres swoistej mowy dziecięcej (3-6 rok życia)  

          Rozwój mowy nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo, u jednych szybciej, u innych wolniej, co  może przejawiać się późniejszymi początkami mowy i wolniejszym przyswajaniem  wymowy różnych głosek. Stopień rozwoju mowy zależny jest od wielu czynników, z których niezwykle ważne to rozwój psychofizyczny dziecka i wpływ środowiska. Podstawowa wiedza o tym, jak rozwija się mowa dziecka pozwala umiejętnie kierować jej rozwojem. Bez tej wiedzy możemy dziecku zaszkodzić, wymagając tego, czemu sprostać nie może, czy też lekceważąc, przeoczając niepokojące sygnały. 

 

                          Zapraszamy do współpracy!

 

Opracowali:

Grażyna Całek-Zawadzka  -  neurologopeda/ logopeda korekcyjny/ balbutolog/pedagog

Wojciech Zawadzki-   arteterapeuta/ logopeda/specjalista wczesnego wspomagania rozwoju dziecka

 

                                       ARTETERAPIA  -  co warto wiedzieć ?

 

            Pojęcie arteterapia składa się z dwóch słów: arte i terapia:

                           •arte pochodzi od łacińskiego słowa ars – sztuka i oznacza

                            wykonywanie czegoś po mistrzowsku, doskonale.

                           • terapia (grec. therapeuein) oznacza  pielęgnowanie, opiekę nad kimś,

                            troskę o kogoś, a w szerszym znaczeniu leczenie kogoś,

czyli najogólniej mówiąc ARTETERAPIA to wyrażanie siebie  przez sztukę, przy czym najważniejszy  nie jest efekt końcowy np. jakieś dzieło, tylko sam proces  tworzenia i  emocje,jakie  ujawniają się przy jego powstawaniu, np. poczucie dumy, satysfakcja, wiara we własne siły.

 

         "Pamiętam ten moment, kiedy jako dziecko malowałam  obrazek i niebo u mnie, to taki niebieski pasek u góry kartki. No, musiało być tylko u samej góry, bo potem zabrakłoby miejsca na moje ukochane ptaszki, których zawsze było  baaardzo dużo.  I nagle przychodzi moment rozczarowania, kiedy to ukochana nauczycielka pouczyła mnie, że tak naprawdę to niebo powinno być na całą, górna stronę kartki. I to była  ta chwila, kiedy życie zaczynało być coraz bardziej skomplikowane i nudniejsze, ponieważ od tej chwili zamalowanie całej kartki na niebiesko od połowy w górę było raczej nużącym zajęciem"

                                                                                (ze wspomnień arteterapeutki)


           W naszej kulturze  sztukę najczęściej kojarzymy z dziełami wąskiej grupy "wybrańców" - malarzy, muzyków, tancerzy, aktorów czy śpiewaków, którzy przez lata żmudnej edukacji rozwijają swój talent do poziomu całkowicie nieosiągalnego dla innych. My, jako dorośli  możemy doświadczać tej twórczości jako radości czy wzruszenia świadka (np. słuchając  Pavarottiego), ale samo tworzenie w taki sposób jest poza zasięgiem większości ludzi np. któż z nas dorosłych zdecydowałby się do zaśpiewania na sali pełnej wielu znamienitych gości. 

            Na szczęście dzieci jeszcze o tym nie wiedzą. Nie wiedzą, że  aby móc śpiewać, nie jest potrzebne wcześniejsze przygotowanie wokalne, szkoły muzyczne o kilku stopniach, a nawet tak zwany talent. Dla nich potrzebna jest tylko gotowość wsłuchania się w siebie i odwaga wyrażenia tego na zewnątrz. Już  sam akt ekspresji i tworzenia, od wieków uznawany jest w wielu kulturach jako uzdrawiający, oczyszczający,  czy prowadzący do doświadczenia głębokiej satysfakcji. Miejsce, w którym odbywają się zajęcia arteterapeutyczne to miejsce nieograniczonych możliwości twórczych i kuźnia najwspanialszych talentów. W dziedzinie plastycznej poprzez stosowanie różnorodnych technik  powstają indywidualne i niepowtarzalne dzieła, a dzieci  odczuwają  radość z samodzielnego tworzenia. Podobnie jest z muzyką, teatrem, ruchem i wielu inymi dziedzinami.

            Oczywiście należy pamiętać, że  metodę arteterapii dobieramy indywidualnie do każdego dziecka, gdyż każde dziecko jest inne. Nie można instrumentalnie przykładać wybranej, ulubionej  przez nas  metody do każdego "małego człowieka" , ponieważ wtedy na pewno nie przyniesie pożądanych efektów. Jeżeli porównamy dziecko do skomplikowanego zamka, to otwiera się ono tylko na specjalny klucz. O wytrychu, czyli metodzie pedagogicznej, pasującej do wszystkich dzieci na świecie możemy sobie zapomnieć. Wszak każde z nich jest chodzącym cudem – jedynym, wyjątkowym i niepowtarzalnym.

             Podsumowując-arteterapia jest metodą pracy z dzieckiem wspierającą jego rozwój emocjonalny i społeczny, w której wyraża się poprzez sztukę.  Ma szczególne zastosowanie wobec dzieci nieśmiałych, wrażliwych oraz z zachowaniami problemowymi (agresywnych,  nadpobudliwych ruchowo, zahamowanych itp.). Pozwala uwolnić lęk, agresję, przygnębienie i wyrazić je pośrednio – poprzez akt twórczy. Rozumiana jako terapia zajęciowa wspomaga także rozwój sprawstwa motorycznego.

        Zajęcia z arteterapii mają korzystny wpływ na rozwój osobowości każdego dziecka,a także dorosłego.  Umożliwiają uwolnienie tłumionych emocji, poprawiają komunikację między ludźmi, zwiększają wiarę we własne możliwości. W przypadku dzieci zdolnych wspomagają ich rozwój emocjonalny oraz intelektualny w zakresie twórczego myślenia i wyobraźni.

      Mają niezaprzeczalne walory terapeutyczne, ponieważ dostarczają radości płynącej z tworzenia, rozwijają kreatywność dziecka oraz jego zdolność empatycznego rozumienia innych ludzi. Uczą tolerancji i poszanowania odrębności każdej jednostki oraz zrozumienia i szacunku do efektów swojej pracy oraz pracy innych.

         Choć w Polsce arteterapia jest stosunkową młodą dziedziną, można powiedzieć, dopiero raczkującą, to warto zaznaczyć, iż  w Stanach Zjednoczonych programy arteterapeutyczne stosowane są w licznych, zróżnicowanych środowiskach takich jak: szpitale, kliniki, placówki publiczne i społecznościowe, centra odnowy biologicznej, instytucje edukacyjne oraz prywatne  praktyki terapeutyczne.

            W skład arteterapii wchodzi wiele technik skupiających się wokół poszczególnych dziedzin sztuki, ekspresji twórczej, a także mających związek z „pięknem przyrody” . Najczęściej wymienia się kilkanaście technik  arteterapeutycznych (oczywiście w Publicznym Przedszkolu nr 11 są stosowane tylko wybrane) pozwoliłem je sobie podać alfabetycznie :

- biblioterapię: terapia za pomocą czytania bajek, interpretacj filmów  

- choreoterapię: wyrażanie siebie przez taniec, pląsy  

- chromoterapię: leczenie kolorami, barwami

- dramatoterapię – psychodramę: wyrażanie siebie poprzez przygotowanie i uczestniczenie

w spektaklach teatralnych, scenkach, dramach, przedstawieniach

- estetoterapię: poprzez doznania estetyczne, kontakt z pięknym otoczeniem, dziełami sztuki

- ergoterapię: terapia przez pracę, terapia zajęciowa np. w pracowniach tkackich, ceramicznych, rzeźbiarskich

-  hortikuloterapię: terapia poprzez pracę lub przebywanie w ogrodzie

-  ludoterapię: sposób wyrażania siebie przez gry i zabawy, np. nauka o tym, że nie zawsze się wygrywa

- muzykoterapię: wyrażanie siebie przez muzykę, słuchanie  muzyki poważnej, relaksacyjnej, naukę i interpretację piosenek

- poezjoterapię: słuchania i obcowanie z poezją

- silwoterapię: poprzez obcowanie z lasem, wspólne spacery, poznawanie rytmów przyrody

- socjoterapię: poprzez przebywanie w zorganizowanej grupie społecznej, naukę norm i zasad, przydatnych w późniejszym, szkolnym życiu

 - talasoterapię: poprzez obcowanie z morzem, jeziorem, wodą 

 

ARTETERAPIA to też ogromna inwestycja w przyszłość, wszak:

dzisiejszy nieśmiały dorosły, te ten,

z którego najczęściej wszyscy śmiali się, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy okrutny  dorosły, te ten,

który najczęściej był bity, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy oszukujący  dorosły, te ten,

w którego najczęściej nie wierzyliśmy, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy, błądzący w życiu dorosły dorosły, te ten,

 któremu nikt nie wskazał kierunku, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy roztropny dorosły, to ten,

 któremu dodawaliśmy otuchy, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy serdeczny dorosły, to ten,

 któremu okazywaliśmy miłość, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy wyrozumiały  dorosły, to ten,

 któremu przebaczyliśmy, gdy był dzieckiem

 

dzisiejszy mądry  dorosły, to ten

którego wychowaliśmy , gdy był dzieckiem

 

Dzisiejszy dorosły, który żyje pięknem i miłością

to jeszcze wczoraj to samo dziecko, które żyło radością tworzenia

Pozostań więc trochę dzieckiem,

Aby Cię zawsze mogły kochać i Twoje dzieci


Opracował:

Wojciech Zawadzki – arteterapeuta/logopeda/specjalista wczesnego wspomagania rozwoju dziecka